Bu yazımızda Exproof cihazlar, kullanım alanları ve patlayıcı ortamlar hakkında genel bilgi ve bu gibi ortamlarda kullanılacak endüstriyel otomasyon ürünlerinin seçimi hakkında bilgiler verilmektedir.

Patlayıcı Ortam; Yanıcı maddelerin petrol, doğalgaz, kimyevi madde ve tozların atmosferik şartlar altında oksijen ile karışımında tutuşturucu etken madde tarafından alevlenebilen ortamlardır.

Ülkemizde ve dünyanın birçok sanayi kollarında petrol, doğalgaz ve kimyevi maddelerin kullanıldığı ortamlarda normal çalışma icabı, bakım ve arıza gibi hallerde patlayıcı ve parlayıcı ortamlar ile karşı karşıya kalınmaktadır. Bu gibi ortamlarda çalışma yapılabilmesi için en temel ilkemiz işçi sağlığı ve güvenliği göz önünde olmaktadır. Can ve mal kaybını önlemek için ortam tehlike durumu profesyonel kişiler tarafından analiz edilmesi önem gerektirmektedir. Bu analiz sonucunda ortam tehlike derecesi aşağıdaki tabloda belirlenir.

ortam tehlike derecesi

Ortam tehlike derecesi tablosu

Yukarıda ki tabloya göre çalışma ortamının tehlike bölgesi belirlendikten sonra bu ortam da kullanılacak malzemelerin teknik özellikleri ortama uyumlu olması gerekmektedir. Patlayıcı ortamlarda iş güvenliğine de azami dikkat etmek gereklidir.

Yasal mevzuat: Patlayıcı ortamlarda oluşan kazalar can ve mal kaybına yol açtığı için ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından çeşitli düzenlemeler yapılmıştır. “Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli Ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İşyerlerinde Ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük” te elektrik tesisatlarında ve kullanılacak malzemeler ile ilgili genel bilgiler açıklanmıştır. Bu bilgiler ışığı altında ortam etkenleri belirlenebilir.

Ürün inceleme: Exproof endüktif (metal algılamalı) sensör PEPPERL FUCHS NJ4-12GK-N

Ürün inceleme bölümümüzde bölge 0 (zone 0) ve bölge 1 (zone 1) ortamda kullanılabilen exproof endüktif sensörü tüm teknik özellikleri ile inceleyeceğimiz aşağıdaki şekilde görseli yer almaktadır.

Patlayıcı Ortamlar için ( ExProof ) Endüktif Sensörler

Exproof Sensör Boyutları

Exproof Sensör Boyutları

Exproof Endüktif Sensör Teknik Özellikleri

Exproof Endüktif Sensör Teknik Özellikleri

Ekipman koruma seviyesi Gb

Koruma tipi, tehlikeli ortamlarda kullanılabilirliktir.

CE marking CE-0102

Sertifikalar

Uygun tip NJ4-12GK-N…

  • ATEX certificate PTB 00 ATEX 2048 X
  • ATEX marking ¬ II 2G Ex ia IIC T6…T1 Gb
  • Standards EN 60079-0:2012+A11:2013 , EN 60079-11:2012
  • IECEx certificate IECEx PTB 11.0037X
  • IECEx marking Ex ia IIC T6 Ga
  • Standards IEC 60079-0:2004 , IEC 60079-11:2006

Effektif iç endüktans Ci ≤ 45 nF

A cable length of 10 m is considered.

Effektif iç endüktans Li ≤ 50 μH

A cable length of 10 m is considered.

Maksimum izin verilen ortam sıcaklığı Tamb Mümkün olan en yüksek ortam sıcaklığına dikkat edilmeli ve İki değer altında tutulmalıdır.

at Ui = 16 V , Ii = 25 mA , Pi = 34 mW ,

T6 : 73 °C (163.4 °F)

T5 : 88 °C (190.4 °F)

T4 : 100 °C (212 °F)

T3 : 100 °C (212 °F)

T2 : 100 °C (212 °F)

T1 : 100 °C (212 °F)

at Ui = 16 V , Ii = 25 mA , Pi = 64 mW ,

T6 : 69 °C (156.2 °F)

T5 : 84 °C (183.2 °F)

T4 : 100 °C (212 °F)

T3 : 100 °C (212 °F)

T2 : 100 °C (212 °F)

T1 : 100 °C (212 °F)

at Ui = 16 V , Ii = 52 mA , Pi = 169 mW ,

T6 : 51 °C (123.8 °F)

T5 : 66 °C (150.8 °F)

T4 : 80 °C (176 °F)

T3 : 80 °C (176 °F)

T2 : 80 °C (176 °F)

T1 : 80 °C (176 °F)

at Ui = 16 V , Ii = 76 mA , Pi = 242 mW ,

T6 : 39 °C (102.2 °F)

T5 : 54 °C (129.2 °F)

T4 : 61 °C (141.8 °F)

T3 : 61 °C (141.8 °F)

T2 : 61 °C (141.8 °F)

T1 : 61 °C (141.8 °F)

Ekipman koruma seviyesi Da

 

Koruma tipi, tehlikeli ortamlarda kullanılabilirliktir.

CE marking   CE-0102

 

Sertifikalar

Uygun tip NJ4-12GK-N…

  • ATEX certificate PTB 00 ATEX 2048 X
  • ATEX marking ¬ II 1D Ex ia IIIC T135°C Da
  • Standards EN 60079-0:2012+A11:2013 , EN 60079-11:2012

 

Effektif iç endüktans Ci ≤ 45 nF

10 m’lik bir kablo uzunluğu düşünülür

 

Effektif iç endüktans Li ≤ 50 μH

10 m’lik bir kablo uzunluğu düşünülür

 

Maksimum izin verilen ortam sıcaklığı Tamb Mümkün olan en yüksek ortam sıcaklığına dikkat edilmeli ve İki değer altında tutulmalıdır.

at Ui = 16 V , Ii = 25 mA , Pi = 34 mW : 100 °C (212 °F)

at Ui = 16 V , Ii = 25 mA , Pi = 64 mW : 100 °C (212 °F)

at Ui = 16 V , Ii = 52 mA , Pi = 169 mW : 80 °C (176 °F)

at Ui = 16 V , Ii = 76 mA , Pi = 242 mW : 61 °C (141.8 °F)

 

Ekipman koruma seviyesi Mb

Koruma tipi, tehlikeli ortamlarda kullanılabilirliktir.

Sertifikalar

Uygun tip NJ4-12GK-N…

  • IECEx certificate IECEx PTB 11.0037X
  • IECEx marking Ex ia I
  • Standart IEC 60079-0:2004 , IEC 60079-11:2006

Effective internal inductivity Ci ≤ 45 nF

10 m’lik bir kablo uzunluğu düşünülür.

Effektif iç endüktans Li ≤ 50 μH

10 m’lik bir kablo uzunluğu düşünülür.

Sonuç

Teknik özelliklerden de anlaşılacağı gibi patlayıcı ortamda endüstriyel otomasyon ürünü olan exproof endüftif bir sensörü kullanabilmek için uluslararası gerekli sertifikaları sahip olması gerekmektedir. Bu sertifikaları olmayan ürünler patlayıcı ortamlarda kullanıldığı zaman can ve mal kaybına yol açabilir. Bu ürünün teknik özelliklerini daha da irdelemek gerekirse otomasyon sektöründe kullanılan DC 24 Volt ile çalışma gerilimi bu ürün için geçerli değildir. Bilakis 24 Volt çalışma gerilimi patlayıcı ortamlarda ark oluşturma ihtimaline karşın uygun değildir daha çok DC 9 Volt altı çalışma gerilimleri ile işlem yapılır. Ürününün çıkış tipi “namur” olmakla beraber çıkış gerilimi nominal DC 8.2 Volt’dur. . Proses otomasyonumuzda bu sensörü kullanabilmek ve DC 24 Volt input alabilmek için bununla birlikte PEPPERL FUCHS KFD2-SR2-EX2.W kodlu ürünü kullanmak gerekir. Böylece sisteme her iki üründe dahil edildikten sonra DC 24 Volt input bilgisi KFD2-SR2-EX2.W ürün üzerindeki kuru kontaklardan alınabilir. Bu ürüne aynı zamanda iki sensör bağlantısı yapılabilmektedir. Aşağıdaki görselde ürünün dış görüntüsü yer almaktadır.

Exproof Endüktif Sensörler

Exproof Endüktif Sensör Görseli

Unutulmamalıdır ki;

“GÜVENLİ ÇALIŞMANIN ÖDÜLÜ MUTLU BİR GELECEKTİR”